Trabzon’un 1916-1918 yılları arasındaki Rus işgali sırasında kütüphane, cami ve şahıs evlerinden toplanarak Rusya’ya götürülen paha biçilemez tarihi eserleri için yeniden harekete geçiliyor.
61saat'in haberine göre;
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tarih Bölümü Öğretim Görevlisi Veysel Usta’nın yaklaşık 10 yıl süren titiz araştırmaları sonucunda yeri tespit edilen eserler, 2015 yılında resmen istenmiş ancak geçen 11 yıla rağmen hiçbir sonuç alınamamıştı.
Devlet eski Bakanı Faruk Özak döneminde yapılan yoğun girişimlerin ardından, konu şimdi de Trabzon Milletvekili Yılmaz Büyükaydın’ın ajandasına girdi.
Rusya iade taleplerinden kaçıyor
Trabzon Kent Konseyi ziyareti sırasında konuya ilişkin açıklamalarda bulunan AK Parti Trabzon Milletvekili Yılmaz Büyükaydın, eserlerin iadesi önündeki en büyük engelin Rusya’nın isteksiz tavrı olduğunu vurguladı. Daha önce Faruk Özak tarafından yürütülen çalışmaların önemine değinen Büyükaydın, "Ona çok uğraştık, ancak karşı taraf bu konuda kaçıyor ve eserleri vermek istemiyor. Önümüzdeki hafta Veysel Usta hocamız, bakanlık yetkilileri ile bir araya gelerek süreci yeniden değerlendireceğiz" dedi.
"Kendi eserlerimize zamanında sahip çıkamadık"
Özellikle Sümela Manastırı ve bölgedeki diğer tarihi alanların geçmişteki korunmasızlığına dikkat çeken Büyükaydın, özeleştiride de bulundu. Sümela’nın geçmişteki ihtişamını hatırlatan Milletvekili, "Benim çocukluğumdan biliyorum; freskler inanılmaz güzeldi. Gelen çizdi, kopardı, aldı gitti. Zamanında koruyamadık, sahip çıkamadık" diyerek tarihi mirasın korunması konusundaki eksikliklere vurgu yaptı.
497 el yazması Kur'an ve Gülbahar Hatun’un emanetleri
Rusya’da bulunduğu belirlenen eserlerin listesi, Trabzon’un dini ve kültürel hafızası açısından büyük önem taşıyor. Kaçırılan eserler arasında 497 adet el yazması Kur'an-ı Kerim, Gülbahar Hatun Camisi'ne ait tarihi şamdanlar, Gülbahar Hatun Türbesi’nin üzerindeki orijinal örtü ve çok sayıda fresk bulunuyor.
Ayrıca, işgal sonunda 20 sanduka içerisinde toplam 30 büyük eserin bölgeden çıkarıldığı iddialar arasında yer alıyor.
