Trabzon Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Cemil Pehlevan, üretimde yaşanan ciddi gerilemenin ihracat rakamlarına da otomatik olarak yansıdığını belirtti.
Rekoltenin hastalıklar ve zararlılar nedeniyle önemli ölçüde düştüğünü ifade eden Pehlevan, “Geçmiş yıllarda 700–750 bin ton seviyelerinde olan üretim, bu sezon 400–450 bin ton bandına kadar geriledi. Üretim yarı yarıya düşünce ihracatın da aynı oranda azalması kaçınılmazdır. Bu durum doğrudan üretimle ilgilidir” dedi.
Fındık piyasasında sıkça tartışılan alıcı firmaların piyasaya girip girmediği konusunun abartıldığını dile getiren Pehlevan, asıl odaklanılması gereken konunun üretim ve rekolte olduğunu vurguladı.
Pehlevan, “Ferrero girdi girmedi tartışması üzerinden yürütülen değerlendirmeler meseleyi açıklamaz. Bu fındığın yerini başka bir ürünle doldurmak mümkün değil. İhtiyacı olan zaten alacaktır. Asıl mesele üretimin düşmüş olmasıdır” ifadelerini kullandı.
Üreticinin elinde beklediği kadar ürün kalmadığını da belirten Pehlevan, fındığın önemli bölümünün emanete verilerek piyasaya girdiğini söyledi. Depolarda uzun süre bekletilen ürünlerin kalite kaybına uğradığını belirten Pehlevan, bu nedenle üreticinin büyük kısmının fındığını teslim etmek zorunda kaldığını kaydetti.
Pehlevan, fiyatların düşüş eğilimine girmesinde de bu tablonun etkili olduğunu belirterek, piyasada kontrolün büyük ölçüde alıcının eline geçtiğini ifade etti.
Üreticinin örgütsüzlüğünün bu süreçte belirleyici bir faktör olduğunu söyleyen Pehlevan, “Çiftçi ne yapacağını bilmiyor. Emanete vermekle satmak arasında fark olmadığını sonradan anlıyor. Ürün elinden çıkınca fiyat üzerindeki etkisini de kaybediyor” dedi.
Fındıkta kalıcı bir çözüm için köklü bir planlamaya ihtiyaç olduğunu dile getiren Pehlevan, 1935 yılında yapılan Birinci Fındık Şurası’nda alınan kararların güncellenmesi ve uygulanması gerektiğini vurguladı. Pehlevan, “Fındık meselesini spekülasyonlarla değil, üretim, planlama ve örgütlenme üzerinden analiz etmemiz gerekiyor. Sorunun kaynağı burada” diye konuştu.
