banner2032

Kadıralak Yaylası'na 'kesin korunacak hassas alan' talebi

Bölgesel 07.05.2021, 11:51
Kadıralak Yaylası'na 'kesin korunacak hassas alan' talebi
banner2171

TRABZON'un Tonya ilçesinde, '3'üncü derece doğal sit alanı' olan statüsünün 'sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım' alanı olarak değiştirilmesi kararı mahkemece iptal edilen, Uluslararası Bern Sözleşmesi gereği korunan 'mavi yıldız' çiçeğinin yetiştiği Kadıralak Yaylası'nın yeni statüsü merak ediliyor. Bazı hukukçular, statü iptali kararını emsal olarak nitelendirirken, sivil toplum kuruluşu temsilcileri, çevreciler ve akademisyenler de etkin koruma istedikleri yaylanın 'kesin korunacak hassas alan' veya 'nitelikli koruma alanı' statüsüne kavuşturulmasını istiyor. 

Tonya ilçesine 9 kilometre uzaklıkta olan, her yıl nisan ayında açan ve Uluslararası Bern Sözleşmesi gereği korunan, ince ve uzun yapraklı 'mavi yıldız' çiçeğinin yetiştiği, Karadeniz'in gözde yerleri arasındaki Kadıralak Yaylası'nın '3'üncü derece doğal sit alanı' olan statüsünün 'sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanı' olarak değiştirilmesi, yargıya taşındı. Yeni statünün, yaylanın doğal yapısını bozacağını öne süren bölge halkı, Trabzon Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 26 Mayıs 2017 tarihli ve 785 sayılı kararının iptali istemiyle Trabzon İdare Mahkemesi'nde dava açtı.

RET KARARI BOZULDU

Davayı 27 Mart 2018'de reddeden yerel mahkemenin kararı, Samsun Bölge İdare Mahkemesi 2'nci İdare Dava Dairesi'nce bozuldu. İstinaf mahkemesi çevre, ziraat ve orman mühendisleri ile peyzaj mimarı, zoolog, biyolog ve botanik uzmanlarından oluşan heyetle bilirkişi keşfi yapılarak, yaylanın 'sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanı' özelliği taşıyıp, taşımadığının tespit edilmesi istedi.

KARAR İPTAL EDİLDİ

Trabzon İdare Mahkemesi, bilirkişilerin katılımı ile yaylada keşif yaptı. Yaylanın koruma statüsünün değiştirilmesi kararının Uluslararası Bern Sözleşmesi'ni ihlal ettiğini ve Türkiye'nin tazminat ödemekle karşı karşıya kalacağını savunan hukukçular ile yöre halkı da karardan vazgeçilmesini istedi. Samsun Bölge İdare Mahkemesi, Trabzon Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu'nun 785 sayılı Kadıralak Yaylası’nın '3'üncü derece doğal sit alanı' olan statüsünün 'sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanı' olarak değiştirilmesi yönündeki kararını iptal etti. Rapordaki değerlendirmeleri ve 'nitelikli koruma alanı' olması gerektiği tavsiyesini göz önüne alan mahkeme, Kadıralak Yaylası'na yeni statü kazandırılmasına karar verdi.

Kadıralak Yaylası'nın yeni statüsünün ne olacağı merak konusu olurken, bazı hukukçular, statü iptali kararını emsal olarak nitelendiriyor. Bazı sivil toplum kuruluşu temsilcileri, çevreciler ve akademisyenler de etkin koruma istedikleri yaylanın 'kesin korunacak hassas alan' veya 'nitelikli koruma alanı' statüsüne kavuşturulup, bölgenin kaçak yapılardan arındırılmasını istiyor. 

'KARAR, SALDA GÖLÜ İÇİN EMSAL NİTELİĞİ TAŞIYOR'

Avukat Ozan Karagöz, kararın, statü tartışması yaşanan tabiat alanlarına yönelik davalarda emsal olabileceğini belirterek, "Dava dosyasında sunulan raporlarda, alanın aslında ne derece endemik, korunması gereken bitki ve hayvan türlerine ev sahipliği yaptığını öğrenmiş olduk. Bölge İdare Mahkemesi’nin vermiş olduğu karardaki tespitler, hukuka aykırılıklar ve alanın ne şekilde korunması gerekeceği yönündeki açıklamalar çok önemli bir değer taşıyor. Emsal mahkeme kararlarının ‘sürdürülebilir koruma’, ‘kesin koruma’ ve ‘nitelikli koruma’ alanları arasındaki ayrımları için verilen hukuki kararlar dikkate alındığında, Salda Gölü için de bu kararın emsal boyutta kullanılabileceği görüşündeyiz. Salda Gölü, Kadıralak Yaylası, Uzungöl, Ayder Yaylası gibi alanlar çok değerli. Bu alanları değerli hale getirenler bizler değil tabiattır. Bizim üzerimize düşen yükümlülük bu alanları acımasız şekilde kullanmak değil, korumak ve gelecek kuşaklara aktarmaktır” dedi.

'SOSYAL VE EKOLOJİK PROBLEM VAR'

Trabzon Doğal ve Tarihi Değerleri Koruma Derneği Başkanı Doç. Dr. Coşkun Erüz, Kadıralak Yaylası’ndaki sorunun, yörede sürdürülen yaşam nedeniyle hem ekolojik hem sosyal boyutunun olduğu değerlendirmesinde bulundu. Erüz, “Yayla olan bir alanda siz vatandaşı oradan çıkarmadan, yapıların tamamını ortadan kaldırmadan ‘nitelikli’ veya ‘mutlak koruma alanı’ yapma şansınız yok. Orada sosyal ve ekolojik problem var. Ekolojik problemi çözmeye çalıştığınızda sosyal probleme dönüşecek çünkü vatandaşı oradan çıkarmak zorundasınız. Vatandaşı çıkaramazsanız ekolojik olarak o türleri orada koruyamazsınız” diye konuştu.

'KAÇAK YAPILAR KALDIRILMALI'

Yöre halkının kadimden gelen kullanım hakkının korunup, yaylacılık kültürüne zarar verilmeden bölgedeki kaçak yapıların yıkılması gerektiğini belirten Doç. Dr. Erüz, “Son 4 yıldaki yapıların oradan mutlaka çıkarılması gerekiyor çünkü hepsi kaçak. Yaylada özellikle 2 hatta 3 katlı betonarme bir yapının yapılması asla söz konusu değil. Kadimden gelen kullanım hakları olmakla birlikte oradaki hiçbir yapının ne tapusu ne de yasal statüsü yok. Orada kadimden gelen halkların dışındaki yeni yapıların mutlaka kaldırılması gerekiyor. Bunu da kadimden beri gelip yaylacılık yapanların yaşama hakkını elinden almadan ve hayvancılığı yok etmeden bunu sürdürmemiz gerekiyor. Kadıralak, ‘nitelikli koruma alanı’na çevrildiğinde yeniden değerlendirilip, sınırlarının çok net şekilde ortaya konması ve uygulanması gerekiyor” dedi. 

‘MEVCUT HALDE DE ŞİMDİ DE KORUYAMIYORUZ’

TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Trabzon Şubesi Yönetim Kurulu üyesi Ahmet İhsan Hacıfettahoğlu da bölgede artan yapılaşmaya dikkati çekerek, “Mevcut yapı stokunun yüzde 90’ı ‘3'üncü derece sit’ alanındayken yapılmış yapılardır. Biz mevcut halde de orayı koruyamadık. Şu anda geçeceği halde de koruyamıyoruz. Benim görüşüme göre ‘kesin korunacak alan’ olmalı. Ancak hangisi olursa olsun uygulanmasının çok doğru şekilde hiçbir mücbir sebep gösterilmeksizin devam ettirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Mevcut yapı stokunun hava fotoğraflarıyla tespit edilmesi ve tespit edilen yapılar haricinde yapılacak olan tüm yapıların cezai işleme tabii tutulması ve yıktırılması gerekmektedir. Kadıralak'ı ancak bu şekilde koruyabiliriz. Kanun ve yönetmeliklerin doğru uygulanması lazım ki bu kazanımlar hayata geçsin" diye konuştu. 

KADIRALAK YAYLASI

Tonya ilçesine 9 kilometre uzaklıktaki Kadıralak Yaylası, her yıl nisan ayında açan 'mavi yıldız' çiçekleri ile mora bürünüyor. Yok olma tehlikesi bulunan, ince ve uzun yapraklı çiçek, Uluslararası Bern Sözleşmesi gereği Türkiye'nin korumakla yükümlü olduğu endemik bitkiler arasında bulunuyor. Nisan ayında doğa fotoğrafçılarının akınına uğrayan Kadıralak Yaylası, 'tabiat parkı' ilan edilmişti.

Yorumlar (0)
21
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 21 Haziran 2021
İmsak 02:41
Güneş 04:42
Öğle 12:28
İkindi 16:28
Akşam 20:04
Yatsı 21:55
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30