banner2011

Trabzon'da sarnıcın sırrı çözüldü!

TRABZON’da belediyenin alt yapı çalışmalarında, kubbe örtüye sahip yapı ile metal aparatlar bulunan alanda başlatılan incelemeler sürüyor. Özgün mimarisiyle kentte benzeri bulunmayan ve 19’uncu yüzyılın sonlarına ait olduğu değerlendirilen yapının tescillenerek koruma altına alınması için çalışma başlatıldı. 

Bölgesel 28.01.2021, 08:10

Ortahisar ilçesi Kahramanmaraş Caddesi’nde alt yapı çalışması yürüten ekipler, tarihi kalıntı buldu. Kubbe örtüye sahip yapının su biriktirmek üzere kullanılan bir sarnıç olduğu tespit edildi. Yapının ortaya çıkmasının ardından Müze Müdürlüğü ve Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun talebiyle çalışmalar durduruldu. Müze Müdürlüğü uzmanlarının sarnıçta yaptığı incelemede, iç yüzeyinin sıvalı ve taş arasında kullanılan dolgu harcında kireç ve kiremit tozu karışımının kullanıldığı ve kubbesinde dairesel bir açıklık ve sağ tarafında künk bir boru barındırdığı belirlendi. Yapıya zarar vermemek için isale hattının güzergâhı değiştirildi. Sarnıcın Osmanlı dönemi mimarisini yansıttığını ve özgün kubbeli yapısıyla kentteki diğer sarnıç örneklerinden farklı olduğu belirlendi. Uzmanlar, yapının mevcut koşullarda üzerinin kapatılarak korunabileceği yönünde görüş bildirdi.

'GELENEKSEL TRABZON EVLERİNDEKİ SARNIÇLARDAN FARKLI'

Kazıyla keşfedilen sarnıçta ilk incelemeyi yapan Trabzon Mimarlar Odası Başkan Yardımcısı ve Avrasya Üniversitesi İç Mimarlık ve Mimarlık Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Mukaddes Ataman, “Trabzon’u bilen hocalarımızla görüştük. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Yavuz hocamız ilk tespitlerimizin doğru olduğunu söyledi. Ruslar zamanında bu yolun genişletilerek ticaret aksının bu yönde güçlendirildiği biliniyor. Burası bahçeli bir eve veya mahalleye ait su sarnıcı gibi diyebiliriz. Üzerindeki yuvarlak bacasında da lokma demirli korkuluk çıkmıştı. Bunun da orayı korumak için kapatıldığını, kenarından gelen künk borunun da su kaynağından gelen suyun sarnıç içine getirildiğini düşünmekteyiz. Bu yapı geleneksel Trabzon evlerindeki sarnıçlardan çok farklı. Kubbeli yapısıyla özgün bir örnek ve 19’uncu yüzyılın sonu ve 20’nci yüzyılın başları olarak tarihlenebilir” dedi.

‘GEÇ OSMANLI DÖNEMİNE AİT’

Ataman, Trabzon’un 1800’lü yıllarına ait haritalarında, bu yolun var olduğunu ve bu yapının da yolun altında var olduğunu düşündürdüğünü belirterek, "Yol varken kazılıp bu sarnıcın yapılıp tekrar kapatılmış olmasını öngörmüyorum. Bu zaman diliminde de var olduğunu ve bu nedenle de verilerin geç Osmanlı dönemini işaret ettiğini söyleyebiliriz. Osmanlıların, son dönemlerinde Trabzon’da önemli birtakım imar faaliyetlerinde bulunmuşlardı” diye konuştu.

‘GÖRMEDİĞİMİZ BİR ÖRNEK’

Trabzon'da ilk defa böyle bir yapı bulunduğunu ve Trabzon Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararıyla tescilleneceğini söyleyen Ataman, "Trabzon’da daha önceki Rum evlerindeki sarnıçlara baktığımızda; evin girişinin olduğu iki kollu veya tek kollu taş merdiven kütlesinin altında depolandığını, çatıdan gelen suların burada toplanıp bahçe sulamasında kullanılıyordu. Böyle hem yer altından kaynaktan gelen suyun toplandığı, hem de kubbeli örtüsüyle bence özgün ve çok fazla görmediğimiz bir örnek diyebiliriz. Gerçekten değerli. Geçmişte, bodrum-zeminin taş, üzerinin bağdadi düzende olduğu bu türden tescili pek çok örnek var ve onların hepsinde sarnıç var. Geleneksel Trabzon evlerinde su toplama olayını görüyoruz ama böyle bir örneği bugüne kadar görmedim" dedi.

‘SERGİLENMESİ ZOR’

Ataman, zarar görmemesi için isale hattının, sarnıcın yanından geçirildiğini söyleyerek, “Yanı ve içi doldurularak, dışına koruma duvarları yapılarak yapının üstünün tekrardan örtüleceğini belirtmekte. Trabzon’un kent içi trafik sorunu çözülebilmiş değil. Alternatif başka bir araç yolu bulunduğunda ve bu yolun da diğer paralel iki güzergah gibi. Uzun Sokak ve Kunduracılar Caddesi yayalaştırdıklarında üstünün açılarak cam döşemeyle yayalara gösterebilir. Üzerinden araç geçerken alttaki dokunun sağlıklı şekilde sergilenebilmesi zor” dedi.

Yorumlar (0)
4
açık
Namaz Vakti 27 Şubat 2021
İmsak 05:27
Güneş 06:52
Öğle 12:39
İkindi 15:44
Akşam 18:16
Yatsı 19:35
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Konyaspor 25 31
12. Sivasspor 24 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 23 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Granada 24 30
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19