Türkiye'de enginar üretiminde İzmir'in ardından ikinci sırada yer alan Bursa'da, hasat edilen ürünlerin sofralara hazır hale getirilmesi ayrı bir iş koluna dönüştü. Kentte "enginar soyucusu" olarak bilinen tarım işçileri, yaklaşık 3 ay süren sezonda hem zorlu hem de kazançlı bir mesai yürütüyor.
2025 yılı TÜİK verilerine göre Bursa'da yaklaşık 7 bin 531 dekar alanda 9 bin 778 ton enginar üretildi. Bu üretim hacmiyle Bursa, İzmir'in ardından Türkiye genelinde ikinci sırada yer aldı.
Kentte özellikle Mustafakemalpaşa ve Nilüfer ilçeleri enginar üretiminde öne çıkıyor. Coğrafi işaret tescilli Hasanağa enginarı ise yaklaşık 200 dönümlük alanda üretiliyor. Bölgede yılda yaklaşık 400 bin adet Hasanağa enginarı yetiştiriliyor.
Sülale boyu biz soyucuyuz
Bursa'nın en hızlı enginar soyucularından biri olan Hamza Dinler, dede mesleğini sürdürdüğünü belirterek işi küçük yaşlarda öğrendiğini söyledi.
Dinler, “Babam da dedem de öğrendi. Ağabeyim, ben, amcam ve kuzenlerim ailecek sülale boyu biz soyucuyuz. 17-18 yaşında soymaya başladım ve 10 yıldır enginar soyuyorum” dedi.
Enginar soymanın yalnızca bıçakla yapılacak basit bir iş olmadığını vurgulayan Dinler, bilek gücü ve sabrın bu işte çok önemli olduğunu ifade etti.
Dinler, “Sadece bıçak yeterli olmuyor. Bilek gücü ve sabır da çok önemli. Alışmak gerekiyor. Bu işte bıçak sabit olur, enginar döner. Enginarı avuç içine alıp döndürmek kolay olmuyor” diye konuştu.
Günde 2 bin enginar soyuyor
Hamza Dinler, 10 saniyede bir enginar soyabildiğini belirterek yoğun sezonda günlük 2 bin adede kadar ulaşabildiğini söyledi.
Dinler, “Enginarı elinize almak, soyduktan sonra bidona atmak gibi bölümler de eklenirse dakikada 5 enginar soyabiliyorum. Bu da 8-9 saatte 2 bin 400 enginar yapıyor. Ben çok dinlenmem ve oturarak yapamam. Sadece kısa bir yemek molası veriyorum. Molayı çıkarsanız günde 2 bine yakın enginarı soyabiliyorum” ifadelerini kullandı.
Haftanın 5 günü çalıştığında günlük bin 300 ile bin 400 arasında enginar soyduğunu belirten Dinler, daha az gün çalıştığında günlük sayının 2 bine kadar çıktığını anlattı.
İlk başladığımda çok hastanelik oldum
Enginar başına 10 lira ücretle çalıştığını söyleyen Dinler, işin tehlikeli olduğuna dikkat çekti.
Dinler, “Kolay olsa bu kadar iyi kazandırır mı? Herkes yapamaz. Ben ilk başladığımda çok hastanelik oldum. Bıçaklar inanılmaz keskin ve muhtemel bir kazada çok ciddi sonuçlar ortaya çıkabiliyor” dedi.
Hasanağa enginarının soyum açısından daha elverişli olduğunu dile getiren Dinler, “Kesildiği anda soyulursa daha kolay. Hasanağa enginarı üzerine Türkiye'de zaten enginar yoktur” ifadelerini kullandı.
Hamza Dinler'in amcasının oğlu Yakup Dinler ise bu işe 2 yıl önce başladığını ve günde yaklaşık bin enginar soyabildiğini söyledi. Dede mesleğini sürdürmek istediğini belirten Yakup Dinler, zamanla ustalaşarak günlük 2 bin adede ulaşmayı hedeflediğini kaydetti.
Göründüğü gibi kolay değil
Hasanağa Enginar Festivali'nde bugüne kadar 11 birincilik elde eden ve 23 yıldır enginar üreten 46 yaşındaki Ömer Çinkaya da enginar soyucularının büyük emek verdiğini söyledi.
Çinkaya, “Bursa'nın en hızlı ekibiyle çalışıyorum. Gece geldiler, birkaç saate 2 bin enginarı soyup gidecekler. Ben de soyuyorum ama bu kadar hızlı değil. Yavaş olmama rağmen kendimi çok yaraladım. Denemek isteyenler dikkatli olsunlar, göründüğü gibi kolay değil” dedi.
Bursa'da enginar üretimiyle birlikte gelişen soyuculuk mesleği, kısa sezonuna rağmen üreticiler ve işçiler için önemli bir gelir kapısı olmayı sürdürüyor.