ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarıyla başlayan ve bölgesel gerilime dönüşen savaşın Türkiye’ye etkileri de merak ediliyor. Türkiye savaşın tarafı olmasa da enerji fiyatları, enflasyon ve göç hareketleri üzerinden ekonomik ve sosyal etkiler yaşayabilir.
Akaryakıt fiyatları hızla artmaya devam edebilir
Ortadoğu’daki gerilim petrol fiyatlarını doğrudan etkiliyor. Petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıkması durumunda Türkiye’de akaryakıt fiyatları da yükselebilir.
Uzmanlara göre en kötü senaryoda:
-
Benzinin litre fiyatı 75-85 TL bandına çıkabilir
-
Motorin fiyatı 80-90 TL seviyesine ulaşabilir
Bu da özellikle ulaşım ve nakliye maliyetlerini artıracağı için birçok ürünün fiyatına dolaylı olarak zam anlamına geliyor.
Mutfak ve market harcamaları artabilir
Akaryakıt ve enerji maliyetleri yükseldiğinde en hızlı etkilenen alanlardan biri gıda oluyor.
Uzmanların en kötü senaryo hesaplamalarına göre:
-
4 kişilik bir ailenin aylık market harcaması 12-15 bin TL’den 16-20 bin TL seviyesine çıkabilir.
-
Sebze, meyve ve temel gıdalarda yüzde 20-30 arası fiyat artışı görülebilir.
Elektrik ve doğalgaz faturaları yükselme riski taşıyor
Enerji maliyetlerindeki artış elektrik ve doğalgaz fiyatlarına da yansıyabilir.
En kötü senaryoda:
-
Ortalama bir evin doğalgaz faturası 1.200-1.500 TL’den 2.000 TL’ye yaklaşabilir.
-
Elektrik faturaları ise 600-700 TL’den 900-1.000 TL bandına çıkabilir.
Kiralar ve ulaşım maliyetleri etkilenebilir
Enerji maliyetlerinin yükselmesi toplu taşımadan kargoya kadar birçok alanda fiyat artışına neden olabilir.
Buna bağlı olarak:
-
Toplu taşıma ücretlerinde yüzde 20-30 artış yaşanabilir
-
Nakliye maliyetleri arttığı için kiralar ve hizmet fiyatlarında yeni artışlar görülebilir.
Göç baskısı ihtimali
İran’da savaşın büyümesi durumunda Türkiye’ye doğru yeni bir göç hareketi de oluşabilir. Uzmanlara göre en kötü senaryoda birkaç ay içinde yüz binlerce kişilik yeni bir göç baskısı oluşması ihtimali de konuşuluyor.
Savaş uzarsa etkisi cepte hissedilir
Uzmanlara göre Türkiye’nin savaşa doğrudan dahil olması beklenmiyor. Ancak savaşın uzun sürmesi halinde vatandaşın günlük hayatında etkileri hissedilebilir.
Enerji maliyetleri, gıda fiyatları ve ulaşım giderleri başta olmak üzere birçok kalemde artış yaşanması, savaşın Türkiye’de en çok ev bütçesine yansıyan sonucu olabilir.