29.04.2022, 15:27

Kanser psikolojisi

Kanser, kelime anlamı olarak bir organın veya dokudaki hücrelerin düzensiz olarak bölünüp çoğalmasıyla beliren kötü huylu tümöre ve urlara denir. Kanser terimini ilk olarak tıbbın babası olarak bilinen Yunan fizikçi Hippocrates (MÖ. 460-370), carcinos ve carcinoma terimlerini ülser oluşturan ve ülser oluşturmayan tümörler için kullanmıştır.

Kanser gelişmesi her geçen yıl giderek artış göstermekte olup, kanserin birey üzerindeki psikososyal sonuçlarının tanınması ve tedavi edilmesinin önemi göz önünde tutulması gereken bir meseledir. Kanser olmak hastanın yaşam kalitesini etkileyerek ruhsal sorunların oluşmasına sebep olmaktadır.

Ülkemizde özelleşmiş psikoonkoloji birimi hizmeti veren bir iki kurum dışında devlet hastanelerinin psikiyatri polikliniklerinden hizmet almayı sürdüren kanser hastaları ruh sağlığı hizmetlerine ihtiyaç duymalarına rağmen buna erişememektedirler.

Psikoonkoloji, kanserden tedavi gören insanların yaşadıkları psikopatolojik ve psikososyal sonuçlarla ilgilenir. Tüm kanser hastalarının üçte birinin yüksek stres düzeyine sahip olduğu, bu durumun hastalığa uyumunu zorlaştırarak, hastalığın seyrini olumsuz etkilediği çalışmalarla gösterilmiştir.

Yapılan çalışmalarda kanser tanısıyla takip edilen hastaların yaklaşık %50 sinde psikiyatrik bozukluk tespit edilmiştir. Psikiyatrik bozukluk tespit edilen kanser hastalarında incelendiğinde %90’ında tıbbi durum ve tedaviye bağlı psikiyatrik bozukluk, %10’unda tıbbi durum öncesinde var olan psikiyatrik bozukluğun alevlenmesi yatmaktadır.

Kanser hastalarında sıklık sırasına göre görülen psikiyatrik bozukluklar;

  • Uyum Bozukluğu

  • Majör Depresyon

  • Organik Ruhsal Bozukluk (Deliryum)

  • Kişilik Bozuklukları

  • Anksiyete Bozukluğu

  • Psikoz

Kapsamlı kanser çalışmalarında görülmektedir ki, kanser hastalarının %25-55 depresyon ve %40-60 arasında organik ruhsal bozukluk tanıları almaktadır.

KANSER VE DEPRESYON

Uyum bozuklukları dışında kanser hastalarında en sık ortaya çıkan ve her aşamada görülebilen bozukluk depresyondur. Kanser hastalarıyla yapılan bir çalışmada %20 majör depresyon ve %27 depresif duygulanımlı uyum bozukluğu sonucuna varılmıştır. Kanser hastalarında depresyon oluşumuna yönelik risk faktörleri olarak, geçmiş duygu durum bozukluğu öyküsü olması, alkolizm, kontrolsüz ağrı, terminal dönem kanser, depresyona yol açan kemoterapotik ajanlar vs. belirtilmiştir.

Kansere bağlı depresyonda suçluluk, obsesif ve hipokondriyak uğraşılar, psikosomatik retardasyon daha az görülürken; ağrı ve fiziksel performansta bozulma, insomnia, iştah bozukluğu, kilo kaybı, anksiyete, çaresizlik, gelecekle ilgili kaygılar daha fazla görülmektedir.

Kansere uyum güçlüğü ve çaresizlik algısı depresyon gelişiminde en nemli unsurlardır. Pankreas kanserinde depresyon sıklığı yaygın olmakla, psikiyatrik belirtiler kanser belirtilerinden önce ortaya çıkar ve erken tanı için önemli bir faktör olabilir.

Tedavi

  • Biyolojik Tedavi (İlaç Tedavisi)

  • Psikolojik Tedavi (Bilişsel- Davranış Terapi)

Kaynaklar:

  • Kanser Hastalarıyla Çalışma Klinisyen Yetiştirme Programı, 1. Düzey Eğitim Kitapçığı (Uzm.Psikoonkolog Esra Savaş)

  • Psikoonkoloji kitabı, Dr. Sedat Özkan

  • www. sabah. com. tr. sağlık
Yorumlar (0)
13
açık
Namaz Vakti 18 Mayıs 2022
İmsak 03:06
Güneş 04:54
Öğle 12:23
İkindi 16:19
Akşam 19:41
Yatsı 21:22
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 37 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31