Haçlıların ve Ermenilerin paylaşamadığı tarihi kale gün yüzüne çıkmayı bekliyor

Tarih boyunca Haçlıların ve Ermenilerin paylaşamadığı ve Anadolu Selçuklu Devleti ile Türk ve Müslüman toprağı haline gelen Raban Kale-i Zerrin, gün yüzüne çıkmayı bekliyor. Yaklaşık 6 yıl süren kazı çalışmaları ile önemli bir kısmı gün yüzüne çıkan tarihi kale, 4 yıldır ise çökme tehlikesiyle karşı karşıya bulunuyor

kultur-sanat 26.05.2020, 16:54
Haçlıların ve Ermenilerin paylaşamadığı tarihi kale gün yüzüne çıkmayı bekliyor

Tarih boyunca Haçlıların ve Ermenilerin paylaşamadığı ve Anadolu Selçuklu Devleti ile Türk ve Müslüman toprağı haline gelen Raban Kale-i Zerrin, gün yüzüne çıkmayı bekliyor. Yaklaşık 6 yıl süren kazı çalışmaları ile önemli bir kısmı gün yüzüne çıkan tarihi kale, 4 yıldır ise çökme tehlikesiyle karşı karşıya bulunuyor

M.Ö. 3000-1200 tarihlerinden itibaren önemli uygarlıklara ev sahipliği yapan ve Gaziantep’in Araban ilçesine bağlı Kale Mahallesi’nde bulunan Raban Kale-i Zerrin’in binlerce yıl sonra bir kısmı gün yüzüne çıkarılırken, 2 etap halinde yürütülen kazı çalışmaları ise 4 yıl önce durdu. İslam öncesinde Raban Kalesi olarak da bilinen ve asırlarca Urfa Haçlı Kontluğu ile Ermeni Krallığı arasında paylaşılamayan kalenin kalıntıları günümüze kadar ulaştı. Müslüman ve Türk devletleri açısından da stratejik önemi bulunan kalenin büyük bir bölümü ise yaklaşık yarım asırdır toprak altında kaldı. Tarihi kaynaklara göre 1940 yılına kadar sağlam bir şekilde ayakta duran kale, bu tarihten sora ise surlarındaki taşlar inşaatlarda kullanılmak için sökülürken, kalıntıları ise toprak altında unutulmaya başlandı.

2010 yılında başlatılan kazı çalışmaları ile gün yüzüne çıkartılmak istenen kale ve içerisindeki çalışmaların ilk etabı 2 sene sürdü. 2014 yılında tekrar başlayan çalışmalar da iki yıl sürerken bu süreçte kalenin büyük bir bölümü, içerisindeki cami ve çevresi toprak altından çıkarılabildi. 2016 yılında ikinci etabı biten kazı çalışmalarının üçüncüsüne ise bir türlü başlanılamadı. Ekonomik sebeplerden dolayı duran kazı çalışmalarına 4 yıldır başlanılamadı. Şu ana kadar kale sur kalıntılarının yanı sıra kale içerisindeki cami, çeşme ve livas gün yüzüne çıkarılırken, çalışmalarda tandır öğütme taşları, kinkler ve birçok odacıkların yer aldığı kompleks yapı da tespit edildi. Tam olarak ne olduğu belirlenemeyen yapının ve toprak altındaki henüz bilinmeyen bölümleri de yeniden başlanacak çalışmalarla gün yüzüne çıkarılabilecek.

Kalenin hem ilçe hem bölge hem de ülke tarihi açısından büyük önem taşıdığını belirten vatandaşlar 4 yıldır kaderine terk edilen tarihi kalenin şimdi de çökme tehlikesiyle karşı karşıya bulunduğunu belirterek, ara verilen kazı ve restorasyon çalışmalarına bir an önce başlanmasını istiyor

KALENİN BİNLERCE YILLIK TARİHİ

Bugün Araban ilçesinin sembolü olan tarihi Raban Kale-i Zerrin, M.Ö. 3000-1200 tarihinden beri önemli uygarlıklara ev sahipliği yapmış ve İslam öncesi Raban Kalesi olarak bilinir. Araban İç Kalesi’nin en önemli dönemi XI-XIII. yüzyıllar arasındadır. Bu yüzyıllar boyunca kale stratejik önemini sürekli korumuştur. Özellikle Urfa Haçlı Kontluğu, Ermeni Krallığı, Haçlı Seferleri, Memlüklü ve Türk akınlarında elde tutulması gereken en önemli kaleler arasında yer almıştır. Kale, Ermeniler ile Urfa Haçlı Kontluğu arasında sık sık el değiştirmiştir. 1093 yılında Ermenilerin elinde bulunan Araban Kalesi, 1112’den sonra Urfa Haçlı Kontluğu’nun eline geçmiştir. 1108-20 tarihleri arasında Ermeni Kralı Vasil’e ait olan kale, 1112-20 tarihlerinde ise yeniden Haçlıların kurduğu Antakya Prensliğinin eline geçmiştir. Daha sonra ise kale yeniden Ermenilere bırakılmıştır. Bu dönemde kalenin çok sağlam olduğu ve kolay kolay fethedilemediği kaynaklarda geçerken Anadolu Selçuklu Sultanı Mesud tarafından 1148-1150 yıllarında bu zorlu kale fethedilerek, Türk toprağı haline getirildi. 1155’te Atabey Nureddin Mahmud Zengi, bu kaleyi Selçuklulardan almayı başardı. Bu tarihten sonra sırasıyla Araban, Halep Eyyubileri, Anadolu Selçukluları (1218), Memlüklüler, İlhanlılar (1259), Memlüklüler (1260), Dulkadiroğulları ve tekrar Memlüklülerin hakimiyetine girdi. 1517’de ise bölge Osmanlı topraklarına katılan bölge, 1523 yılından sonra Birecik Sancağı’nın Rumkale kazasına bağlanan Araban, daha sonraki yıllarda ise Gaziantep’e bağlandı.

Raban Kale-i Zerrin 1940 yıllarına kadar sağlam bir şekilde ayakta durabilen kala Araban’ın bugünkü ilçe merkezinde 35 metre yükseklikte bulunan yığma tepe üzerine kuruldu, 8595 metrelik bir alanı kaplayan kale üzerinde İç Kale Cami ve bir takım yapı ve toprak altından henüz çıkarılamayan bir kale ile surlarından oluştuğu tahmin ediliyor. XII-XIV. yüzyıllarda çok önemli bir iç kale olmasına rağmen günümüzde pek iz kalmayan kalenin son kalıntıları da yıllara direniyor

(İHA)
Yorumlar (0)
26
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 24 Temmuz 2021
İmsak 03:12
Güneş 05:02
Öğle 12:33
İkindi 16:29
Akşam 19:54
Yatsı 21:35
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30