AKÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. Abdul Vahap Korkmaz
Araştırmalarda magnezyum metal üretimi sırasında ortaya çıkan atıkların 1400 dereceye kadar ısıtıldıklarında ve ani soğutulduklarında klinkerleşme (çimento üretiminin temel aşaması) özelliklerinin kazandırıldığını gördüm" Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) ve Afyon Kocatepe Üniversitesinden (AKÜ) iki akademisyen, magnezyum metal üretimi atıklarının tamamını değerlendirerek karbondioksit salımı yapmayan, çevre dostu ve dayanıklı çimento bağlayıcısı geliştirdi.
Tokat'ta uzun yıllar çimento fabrikasında çalışmalar yapan Afyon Kocatepe Üniversitesi İscehisar Meslek Yüksekokulu Öğretim Üyesi Doç. Dr. Abdul Vahap Korkmaz, daha sonra görev aldığı magnezyum metal üretim tesislerindeki atıklarla çimento yapımında kullanılan ham maddenin birbirine yakın mineral özellikleri taşıdığını fark etti.
Bunun üzerine Korkmaz ve KTÜ Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Alp, 2022 yılında magnezyum atıklarından çimento üretmeye karar verdi.
Literatür taraması ile çalışmaya başlayan akademisyenler, magnezyum metal cüruflarını 1400 dereceye kadar ısıtıp şok soğutma sistemiyle çimento bağlayıcısı üretmeyi başardı.
Karbondioksit salımı olmadan ürettikleri çevre dostu bağlayıcı özellikli ürünü geliştirmek isteyen iki akademisyen, ürünün güneşe, ısıya, soğuğa ve çeşitli asitlere karşı dayanıklılığı konusunda çalışmalarını sürdürüyor.
Alp ve Korkmaz'ın geliştirdiği, Türk Patent ve Marka Kurumunca (TÜRKPATENT) tescillenen proje, aynı zamanda TÜBİTAK 3501 - Kariyer Geliştirme Programı kapsamında da destek aldı.
Doç. Dr. Korkmaz, AA muhabirine, projede yola çıkış noktalarının atık ürünleri geri dönüştürmek olduğunu söyledi.
Temiz enerjiyi kullanma ve geri dönüşüme katkı sağlamanın önemli olduğunu belirten Korkmaz, endüstri sektöründe karbondioksit emisyonlarına karşı mücadele verildiğini dile getirdi.
Korkmaz, emisyon değerlerini azaltmanın önemli bir araştırma konusu haline geldiğine işaret ederek, "Biz de buradan esinlenerek magnezyum metal üretimi esnasında ortaya çıkan atıkların yüzde 100'ünü kullanarak bir malzeme üretmek istedik." dedi.
Çalışmalarımızı hızlandırdık
Projenin ilk aşamasında gri renkte, öğütülmüş ve toz madde halindeki portland çimentosuna alternatif bir ürün elde ettiklerini ifade eden Korkmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:
Bunu tamamladıktan sonra artık ikinci aşamasına geçtik çalışmaların. Malzemenin diğer çimento malzemeleriyle rekabet edebilmesi adına uç ürünler üretebilir miyiz? Nedir bu? Donma çözülme olabilir, radyasyon özellikleri olabilir, güneşe karşı koruma olabilir, aside karşı etkileri olabilir. Sahip olabileceği daha farklı özellikler nelerdir, bunlar hakkında çalışmalarımızı hızlandırdık.
Çimento üretim sürecinin magnezyum metal üretimi ile benzer olduğuna dikkati çeken Korkmaz, şu ifadeleri kullandı:
Yapmış olduğum araştırmalarda magnezyum metal üretimi sırasında ortaya çıkan atıkların 1400 dereceye kadar ısıtıldıklarında ve ani soğutulduklarında klinkerleşme (çimento üretiminin temel aşaması) özelliklerinin kazandırıldığını gördüm. Bu sayede elde ettiğimiz ürünü yine aynı çimento prosesindeki gibi 90 mikronun altında öğüttüğümüzde ve alçı taşıyla bunu birleştirdiğimizde portland çimentosuna benzer özelliklerin kazandırıldığını görmüş olduk.
Tekrar karbondioksit salımına gerek kalmıyor
Prof. Dr. İbrahim Alp de ürünün geri dönüşümden elde edilmesinin en önemli özelliği olduğunu belirtti.
Magnezyum üretiminde karbondioksitin de ortaya çıktığına işaret eden Prof. Dr. Alp, "Bu çıktıktan sonra kullanılan malzemenin çimento olması için tekrar karbondioksit salımına gerek kalmıyor. Bu çimento olarak direkt kullanılabildiği için de bir kalsiyum karbonatın çimentoya çevrilirken karbondioksit salınımı yapmadan çevreci ve ekonomik bir çimento üretmiş ve atıkları değerlendirmiş oluyoruz. Bu atıkların çevreden çekilmesine imkan sağlıyoruz." şeklinde konuştu.
Alp, aldıkları patentle dünyanın birçok noktasına fikirlerini taşıyabileceklerini belirterek, şunları kaydetti:
Bu stratejik magnezyum metal üretimini bunun yüzde 80'e yakınının Çin'de, geri kalanının da Rusya ve ABD gibi teknolojisi gelişmiş ülkelerde yapıldığını görüyoruz. Türkiye burada daha yeni ama bu ham madde ihtiyacını sağlamak için Türkiye'de bundan sonra da bu örnek tesise uygun pek çok tesis kurulma ihtimali var. Bu çıkan atıkların çimento sektöründe değerlendirmesiyle hem çevreci hem de ekonomik bir ham maddeyi, atıkları da geri kazanarak kullanmış olacağız."