Çocuk ve Ergenlerde Teknoloji Bağımlılığı

KTÜ Kurumsal İletişim Koordinatörlüğü’ne bağlı KTÜ TV’nin, “KTÜ’den Sağlık” Programı bu hafta, Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi Çocuk ve Eğitim Psikiyatristi Doç. Dr. Çilem Bilginer’i ağırladı. 

Çocuk ve Ergenlerde Teknoloji Bağımlılığı

Her hafta bir öğretim üyesinin konuk edildiği programda bu hafta, “Çocuk ve Ergenlerde Teknoloji Bağımlılığı” konusunun ele alındığı bildirildi. 

Programda Doç. Dr. Bilginer’e sorulan sorular ve cevapları şu şekilde oldu: 


1-    Bağımlılık ve Teknoloji Bağımlılığı kavramlarını açıklayabilir misiniz?
Bağımlılık denilen kavram, davranışlarımızın kontrolünü kaybetmek olarak adlandırılabilir. Saatlerce bilgisayar başında vakit geçirdiğimiz ve hayatımızdan çaldığı zamanı bildiğimiz halde ondan uzak duramamamız, davranışımızın kontrolünü sağlayamamamızdır. Bütün bağımlılıklar için aynı durum söz konudur denilebilmektedir. Teknoloji Bağımlılığı da mobil cihaz ve internet konusunda davranış kontrolsüzlüğü şeklinde tanımlanabilmektedir.

2-    Teknoloji arttıkça birtakım sorunlar da ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlardan biraz bahsedebilir misiniz?
Size keyif veren aktivite beyinde ödül yanıtı uyandırmakta, buna dopamin denilen bir madde neden olmaktadır. Mesela sosyal medyadan gelen beğeni sayısına mutlu olmak, bu duruma örnek gösterilebilmektedir. Bir süre sonra beyin ihtiyacı olan bu ödülü sürekli aramaya başlamakta ve bu durum aşerme haline dönüşmektedir. Sonrasında ise yaşantıda kayıplar ve huzursuzluklar baş göstermeye başlamaktadır.



3-    Bu sorunların detaylarına biraz inebilir miyiz?
Artık internetsiz bir yaşam mümkün değildir. Bilgiye ulaşmanın ana kaynağı olarak görülür. Akıllı telefonlar, kişinin bilgiye ulaşmasında en önemli araç haline gelmiştir. Nomofobi, mobil cihazdan uzak kalmaya yönelik gelişen bir kaygı tipidir. FOMO ise bilgiye ulaşamama, bilgiyi kaçırma korkusu olarak tanımlanır. Artık literatürde bu şekilde yeni yeni eklenen kaygı tipleri mevcuttur. Aynı şekilde, hareketsiz bir yaşam şekli de fiziksel olarak birçok sorunu beraberinde getirir; obezite, görme bozuklukları, özellikle genç kızlar arasında yayılan anoreksiya, el bileğiyle ilgili problemler… vb. Kişilerde mutsuzluk, içe çekilme ve aileyle çatışmadan kaynaklı olarak depresyon gelişir. Empati yoksunluğu ve bununla beraber siber zorbalık da beraberinde gelir. Sosyal izolasyon, özellikle oyunlarda oraya ait olduğunu hissetme duygusu, iletişimde büyük sorunlara yol açar.

4-    Teknoloji Bağımlılığı en çok hangi grubu etkilemektedir?
Ergenler en fazla etkilenen gruplardır. Aileden koptuğu, akran davranışlarının etkisinde olduğu ve bir gruba ait olma isteğinin en yoğun olduğu dönem olduğundan çok hassaslardır.

5-    Bilgisayar başında ne kadar zaman geçirmeliyiz?
Sağlıklı bir yaşam için 3-4 saati aşmamamız gerekir. Bilgisayarda geçirdiğimiz süre, fizyolojik olarak harcadığımız süreden daha fazla olmamalıdır.

6-    Aileler, çocuklarının Teknoloji Bağımlısı olduğunu nasıl anlayabilir?
Kapılar ardında geçirilen süre artar. Uykuyla ilgili sıkıntılar yaşanır, uyku kalitesi bozulur ve uykuya dalmakta zorlanılır. Bunun dışında davranış değişiklikleri ortaya çıkar. Eğer aile bu davranış değişikliklerini fark etmişse profesyonel destek almasında fayda vardır.

7-    Küçük çocuklarda, Teknoloji Bağımlılığı ve Otizm Bağımlılığı ilişkisi var mıdır?
Otizm, genetik bir bozukluktur. Sosyal yargılama algıları ve iletişim gelişiminde yaşanılan nörolojik sorunlarla ilgilidir. Ekran başında bırakılan çocuklar, Otizm olmazlar çünkü Otizm genetiktir.

8-    Aileler bu bağımlılığın önüne geçmek için neler yapmalıdır?
Günlük yaşamda birçok sorumlulukla yükümlüyüz ve sadece teknoloji meşguliyeti olmamalıdır. Bunun için aile ve çocuk bir anlaşma halinde olmalıdır. Bu sorunu, çocuğun kendini gözlemlemesini sağlayarak aşabilirler. Ebeveynler ayrıca iyi birer rol model olmak zorundadırlar. Onların evin içinde medyasız alanları belirlemeleri gerekir. Örneğin; yemek masasında telefon olmayacak gibi kurallar koyabilirler. Ayrıca dijital detoks önerilebilir. Örneğin; günde 10 dakika telefonsuz dışarıda yürümek. Bu süreler gittikçe artabilir. Böylelikle bu detokslarla çocuğun, teknolojiden arınması amaçlanır.

9-    Küçük çocukları kontrol etmek ergenlere nazaran daha kolay olabilir. Peki laf geçirilemeyen ergenler için ne yapılmalıdır?
Öncelikle çocuğun sorunun farkında olması şarttır. Altta yatan nedenlerin ele alınması lazımdır. Bu bağımlılığa yol açan farklı nedenler olabilir. Ailelere YEDAM’ı öneriyorum. Yeşilay Danışmanlık Merkezi’nden sosyal destek alabilirler.

10-    Nasıl bir tedavi süreci izlenir?
Davranışsal Terapi uyguluyoruz. Davranışların düzenlenmesi şarttır. Kişi önce kendisiyle yüzleştirilir, sonrasında da ödevler verilir.

11-    Ailelere vermek istediğiniz tavsiyeler var mıdır?
Aileler bu süreçte öğretmenler ile iş birliği içinde olmalılar. Ebeveynler, çocuklarını profesyonel destek almaları hususunda motive etmelidir. YEDAM’ı tavsiye ediyorum. Onların yönlendirmesiyle biz Psikiyatrlar işin içine dâhil olursak süreci yönetmek çok daha kolaylaşır. Öğretmen ve ailelere, süreçte çok sorumluluk düşüyor.

Yorumlar (0)
12
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 06 Aralık 2021
İmsak 05:53
Güneş 07:24
Öğle 12:17
İkindi 14:39
Akşam 17:00
Yatsı 18:26
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Fenerbahçe 15 27
3. Konyaspor 14 26
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 14 18
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Erzurumspor 13 28
2. Ümraniye 14 27
3. Ankaragücü 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Bursaspor 14 17
14. Menemenspor 13 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 14 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Brentford 15 17
13. Crystal Palace 15 16
14. Leeds United 15 16
15. Southampton 15 16
16. Everton 14 15
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Osasuna 16 21
9. Athletic Bilbao 15 20
10. Espanyol 16 20
11. Valencia 15 19
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 15 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 16 8