Sentetik tekstil ürünlerinin yıkanması sırasında ortaya çıkan mikroplastik lifler, atık sular yoluyla nehirler ve denizlere karışarak çevresel tehdit oluşturuyor. Bu soruna çözüm üretmek amacıyla Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi akademisyenleri, mikroplastikleri çevresel bir atık olmaktan çıkarıp yenilenebilir enerji teknolojilerinde değerlendirilebilir bir malzemeye dönüştürdü.
DİSİPLİNLER ARASI BİLİMSEL ÇALIŞMA
Prof. Dr. Vagif Nevruzoğlu’nun yürütücülüğünde gerçekleştirilen “Mikroplastik özellikli parçacıkların fotovoltaik aygıt üretiminde kullanılması” başlıklı araştırmaya, üniversitenin su ürünleri, fizik ve enerji sistemleri mühendisliği alanlarından akademisyenler katkı sağladı. Çalışma kapsamında çamaşır makinelerinin atık sularında bulunan fiber tipli mikroplastikler detaylı olarak incelendi.
MİKROPLASTİK KİRLİLİĞİNİN BOYUTU
Araştırma ekibinden Prof. Dr. Ülgen Aytan, hızlı moda ve artan tüketim alışkanlıklarının mikroplastik kirliliğini ciddi boyutlara taşıdığına dikkat çekerek, sentetik tekstillerden kopan liflerin özellikle ilk yıkamalarda yoğun biçimde suya karıştığını vurguladı. Aytan, denizlere ulaşan mikroplastiklerin önemli bir kısmının tekstil kaynaklı olduğunun tahmin edildiğini belirtti.
YARI İLETKEN ÖZELLİĞE SAHİP MALZEME ELDE EDİLDİ
Prof. Dr. Aytan, araştırma sonucunda çamaşır makineleri kaynaklı mikroplastiklerin uygun işlemlerden geçirildiğinde yarı iletken özellikler gösterebildiğini ifade ederek, “Bu lifler yalnızca çevresel bir atık değil; elektronik ve fotovoltaik sistemlerde kullanılabilecek fonksiyonel bir malzemeye dönüştürülebiliyor.” dedi. Çalışma kapsamında geliştirilen yöntem için 13 Aralık 2025’te patent tescili alındığı bildirildi.
BOR KATKISI GÜNEŞ PİLLERİ İÇİN FIRSAT
Araştırmada yer alan Prof. Dr. Murat Tomakin ise mikroplastiklerin manyetik, elektriksel ve optik özelliklerini incelediklerini, deterjanlardan kaynaklanan bor elementinin bu parçacıklara taşındığını tespit ettiklerini söyledi. Bu durumun, güneş pillerinde kullanılabilecek yeni bir malzeme fikrini doğurduğunu aktardı.
LABORATUVAR ÖLÇEĞİNDE GÜNEŞ PİLİ ÜRETİLDİ
Tomakin, mikroplastiklerin atık sudan filtreleme ve santrifüj işlemleriyle elde edildiğini, boya kıvamına getirilen malzemenin silisyum tabakalar üzerine kaplanarak güneş pili üretiminde kullanıldığını anlattı. Uygulanan işlemler sonucunda laboratuvar ortamında çalışan bir güneş pili elde edildiğini belirten Tomakin, bu yöntemin maliyetleri düşürme potansiyeline sahip olduğunu vurguladı.
ÇEVRE, EKONOMİ VE ENERJİ BİRLİKTE ELE ALINDI
Araştırmacılar, çalışmanın mikroplastik kirliliğiyle mücadele, döngüsel ekonomi ve temiz enerji üretimini aynı çatı altında buluşturduğunu belirterek, benzer projelerle mikroplastiklerin ileri teknoloji alanlarında değerlendirilmesine yönelik çalışmaların sürdürüleceğini ifade etti.