Yetkili kurumlara denetim çağrısında bulunan Usta, “Trabzon’da korsan elektrikçiye hayır. Elektrik işini ustalık belgesi ve yeterliliği bulunan kişilere verin” dedi.
“Esnafın en büyük sorunlarından biri korsan elektrikçiler”
Trabzon’daki elektrikçi esnafının artan maliyetler, iş bulma güçlüğü, malzeme tedariği ve büyük firmalarla rekabet gibi sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirten Usta, sektörün en büyük problemlerinden birinin kayıt dışı çalışan kişiler olduğunu ifade etti.
Kurumlarda çalışan veya herhangi bir vergi kaydı bulunmadan piyasada iş yapan kişilerin, kayıtlı esnafa göre çok daha düşük fiyatlar verebildiğini belirten Usta, şunları söyledi:
“Esnafımızın iş yeri, vergi, Bağ-Kur, SSK ve iş güvenliği gibi birçok gideri bulunuyor. Kayıt dışı çalışan kişilerde ise bu maliyetlerin hiçbiri yok. Bu nedenle kayıtlı esnafın verdiği teklifin çok altında fiyat vererek haksız rekabete neden oluyorlar.”
Belediyelere ve kamu kurumlarına çağrı
Korsan elektrikçilerle mücadelenin yalnızca meslek odasının imkânlarıyla yürütülemeyeceğini kaydeden Usta; belediyelerin, Valiliğin, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün, vergi dairelerinin ve ilgili diğer kurumların ortak hareket etmesi gerektiğini söyledi.
Usta, “Bu kişilerle yalnızca Trabzon Elektrikçiler ve Radyocular Odası olarak mücadele etmemiz mümkün değil. Basının, belediyelerin, Valiliğin, ilgili bakanlıkların ve vergi dairelerinin de sürece dâhil olması gerekiyor. Bu haksız ve hukuksuz gidişe dur denilmeli” ifadelerini kullandı.
“Bugün alınan kablo yarın aynı fiyata alınamıyor”
Elektrik malzemelerindeki fiyat artışlarının hem esnafı hem de tüketiciyi etkilediğini dile getiren Usta, fiyatların sürekli değişmesinin verilen tekliflerde de sorun oluşturduğunu belirtti.
Usta, “Bugün aldığınız bir top kabloyu yarın aynı fiyata alamıyorsunuz. Esnafımız bir teklif veriyor, vatandaş birkaç gün sonra teklifi kabul ettiğinde malzemeye zam gelmiş oluyor. Bu durum esnaf ile tüketici arasında anlaşmazlıklara neden oluyor” dedi.
Maliyet artışlarının yalnızca elektrik sektörüne özgü olmadığını ifade eden Usta, üretimden market ürünlerine kadar bütün sektörlerin benzer sorunlarla karşı karşıya olduğunu kaydetti.
Odaya kayıtlı esnaf sayısında düşüş yaşanıyor
Trabzon Elektrikçiler ve Radyocular Esnaf Odasına kayıtlı esnaf sayısında düşüş yaşandığını belirten Usta, bu durumun nedenlerinden birinin kayıt dışı çalışan kişiler olduğunu savundu.
Göreve geldiği dönemden bu yana oda üye sayısında istenilen artışın sağlanamadığını ifade eden Usta, “Bütün mücadelemize rağmen kayıtlı esnaf sayısı yukarı çıkmadı, aksine düşüş gösterdi. Bunun temel nedenlerinden biri belgesiz ve kayıt dışı çalışan kişilerdir” diye konuştu.
“Kayıt dışı çalışanlar işi yüzde 50-70 daha ucuza yapıyor”
Belgesiz çalışan kişilerin sektörü ciddi biçimde etkilediğini söyleyen Usta, kayıtlı esnafın aynı piyasada eşit olmayan şartlarda rekabet etmek zorunda kaldığını belirtti.
Usta, kayıt dışı çalışanların bazı işleri kayıtlı esnafın fiyatından yüzde 50 ila yüzde 70 daha düşük bedellerle yaptığını öne sürerek şu ifadeleri kullandı:
“Ustalık belgesi, vergi kaydı ve herhangi bir mesleki yeterliliği olmayan kişilere dur dememiz gerekiyor. Benim üyem vergi veriyor, Bağ-Kur ve SSK ödüyor, iş güvenliği hizmeti alıyor, kira ödüyor. Bütün bunların yanında bir de hiçbir kaydı ve gideri olmayan kişilerle rekabet etmeye çalışıyor.”
“Yapılan işlerin kaç tanesi faturalandırılıyor?”
Trabzon’da açılan elektrik abonelikleri ile kesilen faturalar arasında ciddi bir fark bulunduğunu savunan Usta, kayıt dışılığın kamu gelirleri açısından da incelenmesi gerektiğini söyledi.
Bir önceki yıl Trabzon’da yaklaşık 27 bin 500 elektrik aboneliğinin açıldığını dile getiren Usta, “Tadilatları saymıyorum. Yetkilileri göreve çağırıyorum. Bu aboneliklerin kaç tanesi için gerçek maliyet üzerinden fatura kesildiğine bakılsın. Bir dairenin elektrik tesisatı maliyeti 100 bin liranın üzerine çıkabiliyor. Bu işlerin ne kadarı faturalandırıldı?” ifadelerini kullandı.
Vergi dairelerine ve ilgili kurumlara yazılı başvurular yaptığını belirten Usta, bugüne kadar soruna kalıcı bir çözüm bulunamadığını söyledi.
Belge verenlere tepki: “Kayıt dışı işi resmîleştiriyorlar”
Bazı kayıtlı kişilerin, kendilerinin yapmadığı elektrik işlerine belge düzenleyerek kayıt dışı çalışan kişilerin faaliyetlerini resmîleştirdiğini iddia eden Usta, bu durumun korsan çalışmayı teşvik ettiğini savundu.
Usta, “Kayıt dışı çalışan kişi işi yapıyor, daha sonra yetkili bir kişi gidip kendisi yapmış gibi iş başlama veya iş bitirme belgesine imza atıyor. Belgeler bu kişilere verilmezse kayıt dışı çalışanlar iş yapamaz. İş yeri açmak, vergi vermek ve sisteme dâhil olmak zorunda kalırlar” dedi.
“Yapı denetimden önce ustanın belgesi sorgulanmalı”
Yetkisiz kişiler tarafından yapılan elektrik tesisatlarının can ve mal güvenliği açısından büyük risk taşıdığını vurgulayan Usta, yapı denetim sisteminde işi yapan ustanın yeterliliğinin de kontrol edilmesi gerektiğini söyledi.
Trafik denetimlerinde sürücünün ehliyetinin ve aracın ruhsatının kontrol edildiğini hatırlatan Usta, benzer bir uygulamanın inşaatlarda çalışan ustalar için de yapılması gerektiğini belirtti.
Usta, “Yapı denetim firmaları, işi yapan kişiye ‘Ustalık belgen var mı?’ diye sormalı. Önce ustayı denetlemek gerekiyor. Ustanın belgesini, liyakatini ve referansını sorgulamadan yalnızca ortaya çıkan yapıyı denetlemek yeterli değildir. Binayı yapan ustadır. Ustayı sorgulamazsanız duvar da eğri olur, tesisat da yanlış yapılır” ifadelerini kullandı.
“Elektrik işi çok tehlikeli bir meslek dalıdır”
Elektrik sektörünün tehlikeli ve çok tehlikeli işler sınıfında yer aldığını hatırlatan Usta, mesleki yeterliliği bulunmayan kişilerin yaptığı çalışmaların ölümle sonuçlanabileceğini söyledi.
Direklere çıkan veya şantiyelerde elektrik işi yapan kişilerin belgelerinin kontrol edilmesi gerektiğini belirten Usta, “Denetim yapılsa ve iş liyakatli kişilere verilse birçok kaza yaşanmaz. Direğe çıkan kişinin belgesi soruluyor mu? Şantiye dosyasında ustalık belgesi bulunuyor mu? Sorun tam olarak burada. Denetim yeterli değil” dedi.
“Boyayı değiştirirsiniz ama elektrik hatası bir cana mal olabilir”
Trabzon’daki iş insanlarına ve müteahhitlere de çağrıda bulunan Usta, elektrik işlerinin yalnızca düşük fiyat üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Usta, açıklamalarını şu sözlerle tamamladı:
“Trabzon’da korsan elektrikçiye hayır. İşi ehline, ustalık belgesi olana ve mesleki yeterliliği bulunan kişiye verin. Merdiven altı çalışanlara elektrik işi vermeyin. Boyada yapılan bir hatayı düzeltebilirsiniz ancak elektrikte yapılan yanlış bir insanın hayatına mal olabilir. İş yaptıracağınız kişiye ‘Belgen var mı, usta mısın, bir meslek odasına bağlı mısın?’ diye sorun. Doğrusu budur.”
