Son iki ay içerisinde çok sayıda işletmenin devredildiğini, satışa çıkarıldığını veya kapandığını belirten Çapkunoğlu, nüfusa ve mesafeye dayalı bir ruhsatlandırma sistemi getirilmesini istedi.
“Maliyetler katlandı, fiyatlara aynı oranda yansıtamadık”
Pandemi döneminden bu yana çay ve şeker fiyatlarında çok büyük artışlar yaşandığını belirten Çapkunoğlu, esnafın maliyet artışlarını satış fiyatlarına aynı oranda yansıtamadığını ifade etti.
Çapkunoğlu, “Pandemi döneminde kuru çayın kilogramı yaklaşık 17,5-20 lira arasındaydı. Şeker ise 5-6 lira seviyelerindeydi. Bugün kahvehanelerin ve çay ocaklarının kullandığı çayın fiyatı 300 liradan başlıyor ve yukarı doğru çıkıyor. Şeker fiyatı da katlanarak arttı. O dönemde çayı 2 liraya satıyorduk. Bugün maliyetler 15-17 kat artmasına rağmen biz satış fiyatını ancak 6-7 kat artırabildik” dedi.
Kira, elektrik ve su giderlerinin de esnaf üzerinde ağır bir yük oluşturduğunu dile getiren Çapkunoğlu, özellikle iş yerlerine gelen su faturalarının çok yüksek olduğunu söyledi.
“İşletmeler ekonomik yükün altından kalkamıyor”
Kahvehane ve çay ocaklarının yanı sıra oda bünyesinde otel ve pansiyon işletmecilerinin de bulunduğunu hatırlatan Çapkunoğlu, bu işletmelerin yalnızca turistlere değil, kente dışarıdan gelen işçilere ve nakliyecilere de hizmet verdiğini belirtti.
Çapkunoğlu, “İşletmelerimizin çoğu ekonomik yükün altından kalkamıyor. Kapanan yerlerimiz çok oluyor. Kendi mesajlaşma grubumuzda son bir-iki ayda devreden, satan veya kapatan 6-7 işletmenin ilanını paylaşmışızdır. Bu şartlarda giderlerin altından kalkmak mümkün değil” ifadelerini kullandı.
Pandemi sonrasında insanların alışkanlıklarının da değiştiğine dikkat çeken Çapkunoğlu, kahvehane ve çay ocağı işletmelerinin durumunun kötü olduğunu vurguladı.
Sektörde personel sorunu büyüyor
Sektörde personel bulmakta büyük zorluk yaşandığını kaydeden Çapkunoğlu, yaklaşık iki buçuk yıldır iş arayanlarla personel arayan esnafı buluşturmak için çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
Sosyal medya hesaplarından ve mesajlaşma gruplarından ilanlar paylaştıklarını belirten Çapkunoğlu, “Bizim sektörümüzde çalışanlar gün boyunca ayakta kalıyor. Çalışma şartları ağır olduğu için personel bulmakta ciddi sıkıntı yaşıyoruz” diye konuştu.
“Geleneksel kahvehane kültürü eski gücünde değil”
Trabzon’daki geleneksel kahvehane kültürünün de değiştiğini belirten Çapkunoğlu, geçmişte sosyal alanların sınırlı olması nedeniyle kahvehanelerin çok daha yoğun olduğunu ifade etti.
Şehrin büyümesi, teknolojinin gelişmesi ve yeni sosyal alanların açılmasıyla gençlerin farklı mekânlara yöneldiğini söyleyen Çapkunoğlu, “Eskiden kahvehaneler gümbür gümbürdü. İnsanların gidebileceği alanlar kısıtlıydı. Şimdi şehir büyüyor, nüfus artıyor ve yatırımlar çoğalıyor. Gençler daha farklı alanlara yönelebiliyor. Eski kahvehane kültürü artık aynı seviyede değil” dedi.
Gençlerin ilgisini çekebilmek için kitap ve kütüphane odaklı bazı projeler üzerinde çalıştıklarını belirten Çapkunoğlu, bu çalışmaların ilerleyen dönemde kamuoyuyla paylaşılacağını ifade etti.
“Kalkınma’da otopark ve trafik sorunu esnafı vuruyor”
Kalkınma Mahallesi’ndeki esnafın Forum Trabzon’un açılmasının ardından önemli ölçüde iş kaybı yaşadığını dile getiren Çapkunoğlu, bölgenin öğrenciler açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
Bölgedeki büyük işletmelerde çok sayıda öğrencinin yarı zamanlı olarak çalıştığını belirten Çapkunoğlu, “Durumu iyi olmayan öğrenciler gelip üç-dört saat çalışıyor, harçlığını kazanıp okuluna gidiyor. Ailesine yük olmuyor. Bu işletmeler öğrencilere burs veriyormuş gibi önemli bir katkı sağlıyor” ifadelerini kullandı.
Kalkınma Mahallesi’ndeki trafik ve otopark sorununun işletmelerin işlerini olumsuz etkilediğini belirten Çapkunoğlu, araçların bölgede duramaması nedeniyle müşteri sayısının düştüğünü söyledi.
Çapkunoğlu, “Bölgede ciddi bir trafik problemi var. Araçlar duramadığı için insanların ayağı başka bölgelere kayıyor. Esnaf büyük ölçüde iş kaybı yaşıyor. Otopark sorunu da çok büyük. Yetkililere başvurarak arkadaki yolun tek şerit yapılması, ambulans yolu olarak değerlendirilmesi veya kaldırımların düzenlenmesi gibi önerileri gündeme getireceğiz” dedi.
Nüfusa ve mesafeye dayalı ruhsatlandırma talebi
Belediyelere sektörün sorunlarıyla ilgili çeşitli başvurular yaptıklarını açıklayan Çapkunoğlu, yeni işletmelere ruhsat verilirken mahalle nüfusunun ve mevcut işletmeler arasındaki mesafenin dikkate alınması gerektiğini savundu.
Çapkunoğlu, “Bir mahallenin nüfusu bin kişiyse o bölgede kaç çay ocağı veya kahvehane bulunabileceği belirlenmeli. İşletmeler arasında belirli bir mesafe olmalı. Bir işletme açılıyor, ardından hemen yanına bir başkası açılıyor. Bölge bu kadar işletmeyi kaldırmayınca iş yerleri devrediliyor veya kapanıyor” diye konuştu.
Aynı iş yerinin kısa süre içerisinde birkaç kez el değiştirdiği örneklerle karşılaştıklarını belirten Çapkunoğlu, “Belki de bu yıl içerisinde aynı yerin üç kez el değiştirdiği oldu. Altı-yedi ay içerisinde böyle durumlar yaşanıyor. Nüfusa ve mesafeye dayalı ruhsatlandırma olursa hem hizmet kalitesi artar hem de işletmeyi devralan kişi yaptığı yatırımdan karşılık alabilir” dedi.
“Pasta bölündükçe işletmeler ayakta kalamıyor”
Kahvehane ve çay ocaklarının zamları mümkün olduğunca düşük tutmaya çalıştığını söyleyen Çapkunoğlu, işletme sayısının ihtiyaçtan fazla olması nedeniyle satışların düştüğünü ifade etti.
Çapkunoğlu, “Günün şartlarına göre asgari oranda zam yapıyoruz. Ancak aynı bölgede çok fazla işletme olunca pasta bölünüyor. Bir mahalledeki çay ocağı günde kaç bardak çay satacak da personelini, kirasını, elektriğini ve suyunu karşılayacak?” ifadelerini kullandı.
Kafe ve restoranlara oyun tepkisi
Kafe ve restoranların faaliyet alanlarının dışına çıkarak okey ve benzeri oyunlar oynatmasının kahvehane esnafını mağdur ettiğini savunan Çapkunoğlu, bu konuda da ilgili kurumlarla görüşeceklerini söyledi.
Çapkunoğlu, “Neredeyse kebapçı bile okey oynatıyor. Kafe ve restoranların oyun ve eğlence merkezi ruhsatı bulunmuyor. Ruhsatlarında kıraathane, kahvehane veya oyun salonu şeklinde bir açıklama olmamasına rağmen oyun oynatıyorlar. Kahvehane esnafının kışın iş yapacağı dönemde müşteriler buralara yöneliyor. Bu konuda gerekli yerlere başvuracağız” dedi.
Lig TV ücretleri her yıl katlanıyor
Kahvehane esnafının önemli giderlerinden birinin de futbol yayın ücretleri olduğunu ifade eden Çapkunoğlu, Lig TV ücretlerinin her yıl yüzde 100, yüzde 150, hatta yüzde 300’e varan oranlarda arttığını söyledi.
Yayın ücretleri yükseldikçe abonelik alan işletme sayısının düştüğünü belirten Çapkunoğlu, “Sezon açılacak ancak Lig TV ücretleri her yıl kahvehane esnafı için büyük bir sorun oluyor. Rakamlar sürekli artıyor. Gün geçtikçe yayın satın alan işletme sayısı azalıyor ve işletmeciler mağdur oluyor” ifadelerini kullandı.
