Değerli okurlar, bugün sizlere, 23–25 Ocak tarihleri arasında ilk kez düzenlenen Uzungöl Kış Festivali üzerinden, turizm, planlama ve ekonomik beklentiler ekseninde bazı tespitler aktarmak istiyorum.

Uzungöl, bilindiği üzere Trabzon turizminin vitrinidir; hatta çoğu ziyaretçi için kente atılan ilk adım, bazen de tek duraktır. Bu yönüyle Uzungöl’de atılan her adım, yapılan her organizasyon yalnızca bir etkinlik değil, Trabzon turizminin tamamını ilgilendiren bir karardır. Bu noktadan yola çıkarak sezonda yaklaşık 2 milyon ziyaretçiyi ağırlayan Uzungöl, yoğun geçen yaz aylarının ardından bu kez kış turizmi ile gündeme geldi.

İlk kez düzenlenen Kış Festivali de bu hedefin somut adımı olarak kamuoyuna sunuldu. Elbette bu noktada asıl soru şudur: Bu festival Uzungöl’e ne kattı, bölgeye nasıl bir değer üretti ve bu yoğunluğun ekonomik, sosyal ve çevresel karşılığı ne oldu?

İşte bu yazıda, Uzungöl Kış Festivali’ni yalnızca bir etkinlik olarak değil, sonuçlarıyla birlikte ele alarak değerlendirmeye çalışacağım.

Trabzon ve Festivaller

Trabzon, tarihsel mirası ve futbol kültürüyle tanınmasının yanı sıra, farklı alanlardaki toplumsal ve kültürel kabul edilebilirliğiyle de çok boyutlu bir kent profili sergilemektedir. Bu arada Uzungöl Kış Festivali doğru bir başlangıçtır; ancak tek başına yeterli değildir. Trabzon’un sahili, yaylası, tarihi alanları ve mutfağı birlikte ele alınarak “Trabzon Kış Festivalleri Takvimi” oluşturulmalıdır. Bununla ilgili olarak naçizane fikirlerimi sıralamaya çalışacağım. Böylece şehir, yaz turizmine bağımlılıktan kurtulup dört mevsim yaşayan bir destinasyon hâline gelir.

Değer Yaratan Özellik

Gelin öncelikle ilk kez düzenlenen kış festivalinden elde edilen kazanca bakalım:
Festival süresince Uzungöl’e giriş yapan ziyaretçi sayısı yaklaşık 110 bin ila 120 bin kişi aralığında bildirildi. Otellerin doluluk oranı ciddi şekilde arttı ve konaklamalar festival boyunca yüksek talep gördü; fiyatları 2 kişilik oda 2.500–3.500 TL olarak gerçekleşti.

Festival alanında ve çevresinde yeme-içme, yöresel ürünler ve hizmetlerde ücretsiz olması vesilesi ile ciddi yoğunluk yaşandı.

Yaklaşık Ekonomik Getiri (Tahmini)

Şimdi gelin Festivalin Trabzon ekonomisine sağladığı katkıya. Basit bir hesap ile ziyaret eden 120 bin kişi üzerinden yola çıkalım.

Günübirlik ziyaretçiler

3 gün süren festivalde 120 bin ziyaretçinin, kişi başına 300 lira harcadığını düşünürsek toplamda 36 milyon lira, otellerde kalan 4 bin 500 kişinin ortalama 3 bin liradan konakladığını hesaplarsak yaklaşık olarak 13 milyon 500 bin lira ile toplamda yaklaşık 50 milyon lira para bıraktığını görürüz.

Festivalin sürdüğü 3 gün için hatırı sayılır bir miktar diyebiliriz.

Yeterli Değil

O zaman kış sezonunda ilki yapılan festivalin bölge için yeterli olmadığını göstermiyor mu? Bildiğiniz gibi yaz sezonunda birçok festival yapılmaktadır. Yaz sezonunda yapılan festivaller ise 12 ayı besleyemez. Turizmimizi besleyecek ve 12 aya yayılacak yaz ve kış festivallerine yüzümüzü çevirmemiz gerek.

Yapılan Festivaller

Uluslararası ve Yerel Ölçekli Festivaller

Şimdi gelin yaz sezonunda yapılan festivallere bir bakalım;

1-Trabzon Uluslararası Folklor Festivali
2-Uluslararası Trabzon Horon Festivali
3-Bir Şehir Festivali
4-Trabzon Günleri
5-Kültür ve Sanat Festivalleri.
6-Alaturbi
7-Kadırga Festivali
8-Trabzon Aile Festivali ve
9-Teknofest Karadeniz Rüzgârı

Evet bu festivallerden ne kadar gelir elde ettiği kamuya açıklanmış net TL bazlı rakamlar mevcut değildir.

Neler Yapılabilir

Şimdi de kış sezonunda Trabzon’da yapılacak naçizane önerim olan festivallere.

1. Hamsi ve Karadeniz Mutfağı Kış Festivali

Yer: Akçaabat – Yomra sahili – Beşikdüzü

Zaman: Ocak–Şubat

2. Kar ve Yayla Şenliği

Yer: Hıdırnebi – Kayabaşı – Kadırga Yaylası

Zaman: Şubat

3. Trabzon Kış Fotoğraf ve Doğa Festivali

Yer: Merkez + Uzungöl + Çal Mağarası çevresi

Zaman: Ocak sonu – Şubat başı

4. Sümela Kış Kültür ve Işık Festivali

Yer: Maçka – Altındere Vadisi

Zaman: Aralık sonu veya Ocak

5. Kış Sporları Festivali

Yer: Zigana – Hamsiköy hattı

Zaman: Ocak–Şubat

6. Fındık, Çikolata ve Kahve Kış Festivali

Yer: Trabzon Merkez – Meydan Parkı

Zaman: Şubat

7. Karadeniz Masalları ve Çocuk Kış Festivali

Yer: Ortahisar – Avni Aker çevresi / kültür merkezleri

Zaman: Yarıyıl tatili dönemi


Kulağa hoş geliyor gibi. Peki böyle festivaller düzenlense gelir elde edemez miyiz?
Bu festivallerden ne kadar gelir elde ederiz. Yaklaşık olarak söyleyeyim.
Trabzon, yalnızca kış sezonunda düzenlenen bu 7 festival sayesinde yaklaşık 650 milyon TL’lik bir ekonomik hareketlilik oluşturabilecek potansiyele sahiptir.

Bu rakam abartılı değildir; aksine, ziyaretçi sayıları ve ortalama harcamalar dikkate alındığında makul ve ulaşılabilir bir düzeyi ifade etmektedir. Üstelik bu hesaplamaya geçici istihdam, otel doluluk oranlarındaki artış ve dolaylı gelir kalemleri henüz dâhil edilmiştir.

Benzer ölçekteki organizasyonların sonuçlarına bakıldığında bu öngörünün temelsiz olmadığı açıkça görülmektedir. Daha önce Antalya, Eskişehir, Gaziantep ve Kars gibi şehirlerde düzenlenen festivaller, ekonomik getiri açısından benzer gelir bantlarını yakalamış, kent ekonomilerine ciddi katkılar sağlamıştır.

Hatta En yüksek getiriyi: Hamsi Festivali, Sümela Işık Festivali, Fındık–Çikolata Festivali olduğunu söyleyebilirim. Bizler Karadeniz Bölgesi'nde sanayinin olamayacağından, Türkiye’nin en pahalı kentlerinden biri olduğunu söyler dururuz değil mi?

İşte size bir yıl boyunca yaklaşık 1 milyon liralık ek gelir. Hayırlı olsun diyelim mi?