banner2032

12.05.2021, 17:34

Sınav Kaygısı - 2

Sınav kaygısına eşlik eden durumlar vardır. Unutulmaması gereken içsel ve dışsal bir tehdit kaygıyı ortaya çıkarır. Bu doğaldır. Sınav kaygısına eşlik eden durumlar nelerdir? Yaygın Anksiyete Bozuklukları, Sosyal Anksiyete Bozukluğu, Obsesif Kompulsif Bozukluk, Depresyon, Dikkat Eksikliği ve Obsesif Kompulsif Kişilik Bozuklukları sınav kaygısına en sık eşlik eden ruhsal sorunlardır.

(Not: Eşlik eden durumların tanınarak giderilmesi kaygıyı azaltır.)

Sınav kaygısı nasıl oluşuyor? Bugün eğer burada yazılanları okuyorsan demek ki hayatta kalabilmeyi, bugüne dek karşılaştığın tehdit-tehlikelerin üstesinden gelebilmeyi başarmışsın anlamına gelir. Kaygı, tehdit ve tehlikelerin büyük görüldüğü, buna karşın başa çıkma çabalarının küçük yani büyük görüldüğü durumlarda oluşur. Sınavla ilgili sınavı tehdit ve sınavla baş edebilme gücünü küçük görenlerde kaygı ortaya çıkaracaktır. Burada şöyle bir duralım. Önünüze sınavı koyalım ve sınava bakalım. İki soru sordum. Birincisi, sınava baktığımda bana ne hissettiriyor? İkinci soru, sınava baktığımda içimde ne hissediyorum? Sınav herkes için aynı bir kavram ve orada duruyor. Ancak herkes için aynı duygular hepimiz sınav için farklı düşündüğünüz, beklentilerinizin farklılığından, aile, okul ve çevrenin beklentilerinin değişikliğinden ötürü sınavın tehlike olarak algısı oluşabilmektedir. Yani sınav herkes için eşit olmakla bireyin içsel farklılıklarından dolayı değişkendir.

Buraya kadar olanları duygu, düşünce, davranış ve bedensel belirtiler olarak özetleyecek olursam;

Olay-Durum= Sınava girecek olmak.

Düşünce = Düşük puan alırsam, kazanamazsam, başarısız olurum. Ben bir hiçim, beceriksizim, zeki değilim, aptalım. Arkadaşlarıma, aileme ne diyeceğim, onların emeklerini mahvettim, yüzlerine bakamayacağım.

Duygu= Kaygı, üzüntü, korku, utanç, suçluluk, öfke.

Bedensel Belirti= Terleme, titreme, ağız kuruluğu, çarpıntı, vs.

Davranış= Kaçınma, aşırı telafi çabaları, tekrarlamalar vs.

Burada görüldüğü gibi her bir düşünce, duygu, bedensel belirti ve davranış birbirini etkileyerek kaygının oluşmasına yol açacaktır.

Pe ki ne yapalım? Yukarıdaki döngüde kaygı duygusunu ortaya çıkaran sınav değildir. Sınava verdiğimiz anlamlardır. Yani başaramayacağım, olmayacak, zeki değilim vs. düşünceleridir. Bu düşünceler otomatik gelişir ve bunlar bilişsel hatalar denilen kişinin geçmişinden öğrendiği, deneyimlediği sorulardan, kurallardan, inançlardan, beklentilerden kaynaklanmaktadır. Geçmişimize ve bilişsel hatalarımıza rağmen düşüncelerinizi değiştirebilirsek kaygımızda azalacaktır. (Not: Kaygı yok olmayacak, çünkü kaygı duygudur ve her zaman bizimledir.)

Birkaç tane düşünce değişimi örneği vermek istiyorum.

Başaramadım >>> Ben değil, sınav için gösterdiğim çaba başarısız oldu. Demek ki bu çabayla buraya kadar.

Yapamayacağım >>> Yapmak yerine, yapmaya çalışmak benim elimde. Ben yapmaya çalışırım sonuç ne olursa artık.

Kazanamazsam ailemin >>> Ebeveynlerim şartlarını zorladı, ellerinden geleni yaptılar.

Bende yüzüne nasıl bakarım? >>> çocuğum olsa aynı şeyi yapardım. Bende elimden geleni                 

Çok fedakarlıkları oldu. Yapacağım.

Rezil olacağım >>> Bu bir düşünce, yaşam sınavdan ibaret değil, önemli olan ne yapacağına odaklan.

Kazanamayacağım >>> Sonuca değil, sürece odaklan. Benim elimde olan ders çalışmak.

Heyecanlanmamalıyım >>> Bu doğaldır.

Dikkatim dağılmamalı Dağılabilir. Elimden geleni yaparım.

Özetle: Kaygı sınava değil, sınavla ilgili düşüncelere bağlıdır. Sınavın sonucuna odaklanmak, sonucu felaketleştirmek, kendine güvenmemek, kıyaslanacağını, eleştirileceğini düşünmek sınav kaygısını artırır. Oysa nereye gideceğimizi belirlemek, nasıl gideceğimizi ayarlamak, kaygıya rağmen yolculuğa çıkmak bizi süreçte sonuca taşıyacaktır.

Gelecek yazıda sınav öncesi neler yapılabilir? Olacak.

Uzm.Dr. Gökhan Kandemir

Psikiyatr & Psikoterapist

www.drgokhankandemir.com

İrtibat tel: 0462 4110404

Yorumlar (0)
22
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 14 Haziran 2021
İmsak 02:41
Güneş 04:42
Öğle 12:26
İkindi 16:26
Akşam 20:01
Yatsı 21:52
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30