banner2032

Prof. Dr. Ataman: “Hiçbir devlet ve toplum temelinde din olmaksızın varlığını sürdüremez”

Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kemal Ataman, “Hiçbir devlet ve toplum temelinde din olmaksızın varlığını sürdüremez” dedi.

kultur-sanat 09.04.2021, 10:05
Prof. Dr. Ataman: “Hiçbir devlet ve toplum temelinde din olmaksızın varlığını sürdüremez”
banner2081

Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kemal Ataman, “Hiçbir devlet ve toplum temelinde din olmaksızın varlığını sürdüremez” dedi.

Samsun Üniversitesi (SAMÜ) Düşünce ve Sanat Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (DÜSAM), Öteki Buluşmalar 2021 dizisi kapsamında Samsun Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mahmut Aydın’ın moderatörlüğünde Catholic University of America’da doktorasını tamamlayan ve Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde öğretim üyeliğini sürdüren Prof. Dr. Kemal Ataman’ı ağırladı. Online bir platform üzerinden gerçekleştirilen programda “Sivil Din” başlığı altında yaptığı konuşmayla Ataman, konuyla ilgili değerlendirmelerini izleyenlerin dikkatine sundu.

Rektör Aydın: “Etrafımızda gördüğümüz, yaşadığımız olaylarda kitapta ifade edilen sivil dinin unsurlarından pek çoğunu görüyorsunuz”

Samsun Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mahmut Aydın’ın giriş konuşması ve Prof. Dr. Kemal Ataman’ı takdimi ile başlayan programda Rektör Aydın, “Sivil din konusu Kemal Ataman hocanın kitabı ile gündeme geldi diyebiliriz. Oldukça ilgi çekici bir kitap, ben okudum, okumak isteyenlere tavsiye ederim. Çünkü aslında etrafımızda gördüğümüz, yaşadığımız olayları daha iyi anlamlandırabiliyorsunuz. Benim de uzmanlık alanım dinler tarihi olduğu için bu tür ritüelleri, yapıları dini bakış açısıyla yorumlamaya çalışıyorum. Yorumladığınız zaman da aslında kitapta ifade edilen sivil dinin unsurlarından pek çoğunu içerisinde görüyorsunuz. Ben şöyle bir din tanımı yapıyorum. Bir şeyin din olabilmesi için üç tane temel unsurunun yer alması lazım. Birincisi bunun inanç boyutu, yani insanın dini melekelerini tatmin etmesi lazım. İkincisi değişip dönüştürme boyutu diyorum, siz onu kabul ettiğinizde kabul etmeden önceki durumunuzla kabul ettikten sonraki durumunuz arasında bir fark oluşturması lazım. Üçüncüsü de sizin diğer toplumlarla ilişkinizi düzenleyen bir boyutunun olması lazım. Bu üç unsuru her nerede görürseniz benim şahsi kanaatim bunları din diye nitelendirebilirsiniz ve sivil din de bunu ifade eder diye düşünüyorum” şeklinde konuşarak sözü Prof. Dr. Kemal Ataman’a bıraktı.

Ataman: “Sivil din çok boyutlu bir fenomen olduğu için insanlar birtakım genellemelere çabucak gitme hatasına düşebiliyorlar”

Sivil din konusunun boyutlarına değinerek sözlerine başlayan Ataman, “Sivil dinin çok boyutlu bir konu olduğunun altını çizelim öncelikle. Bunun siyasi boyutu var, teolojik boyutu var, uluslararası boyutu var. İşte buna teopolitik diyoruz. Teopolitik boyutu var. Çok boyutlu bir temelden söz ediyoruz. Ama şöyle de bir tehlikesi var bunun. Çok boyutlu bir fenomen olduğu için insanlar farklı toplumların tarihi tecrübelerini dikkate almaksızın birazcık benzerliklerden hareketle bu sivil din mi, o sivil mi? Bu da sivil dine benziyor. Böyle birtakım genellemelere çabucak gitme hatasına düşebiliyorlar. Bundan uzak durmak gerektiğini düşünüyorum. Ben radikal bir bağlamlaştırmaya karşı değilim ama yani birazcık bağlamı da tarihsel süreci de ve toplumların tarihsel tecrübelerinin de dikkate alınması gerektiğini düşünüyorum. Buna da dikkatinizi çekerek başlayayım” diye konuştu.

“Ulus olmanın kutsal temeli sivil dindir”

Kitabın basılması sürecini aktararak sözlerini Ataman, “Şimdi kitabın adı ‘Ulus Olmanın Kutsal Temeli’. Aslında kitabın özeti bu üst başlıkta ‘Ulus Olmanın Kutsal Temeli’. Onun altında sivil din var. Burada bir hocamızın daha hakkını teslim edelim. Ali Yaşar Sarıbay hocamız kitabın basılmasını önerdi. Ben öyle yazdım. Yani öyle duruyordu. Hiç niyetim yoktu. Fevzi Bilgin hocamız, Kasım Küçükalp hocamız ama özellikle Abdurrahman Kurt hocamız. Ama özellikle Ali Yaşar Bey hocamız basılması gerektiğini söyledi. Böyle bir üst başlık önerdi. O üst başlığı gördüğümde çarpıldım. Tam anlamıyla kastettiğim şey buydu. Ulus olmanın kutsal temeli sivil din. Şimdi şöyle başlayalım isterseniz bir tanım yapmaktan kaçınarak kavramlar üzerinden ilerlemeye çalışalım. Daha sonra da becerebilirsek, bir sivil tanımını da yapmaya gayret ederiz. Yani tüme varımcı bir yaklaşımla ilerlemenin daha yararlı olacağı kanaatindeyim. Ulus Olmanın Kutsal Temeli başlığı varsa şunu söyleyebilirim. Bu esasında Rousseau’nun dile getirdiği, Durkheim’in dile getirdiği bir ifadedir. Hiçbir devlet ve toplum temelinde din olmaksızın varlığını sürdüremez. Bu tanımdan hareketle, ‘Peki, nasıl bir dinden söz ediyoruz?’ sorusu karşımıza çıkıyor dediğimizde işte buradaki cevap sivil dindir. Bu kurumsallaşmış din de olabilir. Diyelim ki teokratik bir din de olabilir, Vatikan’da, İran’da, Suudi Arabistan’da olduğu gibi. Sivil din bu temel olma adaylarından bir tanesidir. Peki, nedir sivil dediğimiz şey, dini olan alana da ait olmayan, askeri olan alana da ait olmayan demektir. Yani her türlü sivil ve askeri denetime ve tesire maruz kalmayan anlamında kullanılıyor sivil din. Ben de kitap boyunca bu anlamda kullanıyorum” ifadelerini kullandı.

“Sivil Din” başlıklı konuşma, dinleyenlerin aktif katılımı, soru ve katkılarıyla sona erdi.
Yorumlar (0)
13
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 22 Nisan 2021
İmsak 03:50
Güneş 05:25
Öğle 12:25
İkindi 16:11
Akşam 19:15
Yatsı 20:43
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 34 72
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 34 66
4. Trabzonspor 35 60
5. Hatayspor 34 53
6. Alanyaspor 34 52
7. Gaziantep FK 33 51
8. Sivasspor 34 51
9. Karagümrük 34 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 35 42
13. Konyaspor 34 41
14. Ankaragücü 34 38
15. Malatyaspor 34 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 34 35
18. Erzurumspor 35 34
19. Başakşehir 33 33
20. Gençlerbirliği 34 32
21. Denizlispor 34 27
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. Chelsea 32 55
5. West Ham 32 55
6. Tottenham 33 53
7. Liverpool 32 53
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 32 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 32 34
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Sevilla 32 67
4. Barcelona 30 65
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Osasuna 32 40
9. Granada 30 39
10. Celta de Vigo 31 38
11. Levante 32 38
12. Athletic Bilbao 30 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 32 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23